Η σχέση με το σώμα μας το καλοκαίρι: πέρα από τα κιλά και την εικόνα σώματος

«Θα βγω στην παραλία όταν χάσω λίγα κιλά.»

«Όταν σφίξω λίγο το σώμα μου.»

«Όταν νιώσω καλύτερα με την εικόνα του σώματός μου.»

Για πολλά άτομα, ανεξάρτητα από φύλο, ηλικία, σωματότυπο ή ταυτότητα φύλου, το καλοκαίρι δεν φέρνει μόνο χαλάρωση, διακοπές και ξεγνοιασιά. Φέρνει συχνά και μια πιο έντονη συνάντηση με το σώμα μας και με τον τρόπο που το βλέπουμε.

Η παραλία, τα πιο αποκαλυπτικά ρούχα και η μεγαλύτερη έκθεση του σώματος στον δημόσιο χώρο μπορεί να ενεργοποιήσουν σκέψεις, συγκρίσεις και συναισθήματα που σχετίζονται με την εικόνα σώματος. Για πολλούς ανθρώπους, η σκέψη γύρω από τα κιλά, το σχήμα του σώματος ή την εμφάνιση γίνεται ένα καθημερινό βάρος, που επηρεάζει την αυτοπεποίθηση, τη διάθεση και τη σχέση με τον εαυτό.

Η σχέση μας με το σώμα δεν δημιουργείται σε κενό. Το σώμα μας δεν είναι απλώς μια εξωτερική εικόνα που αξιολογείται από εμάς ή τους άλλους. Η σχέση με το σώμα διαμορφώνεται μέσα από την ιστορία μας, τα βιώματά μας, τα μηνύματα που έχουμε λάβει από την οικογένεια, το σχολείο, την κοινωνία και τα πρότυπα ομορφιάς που προβάλλονται καθημερινά.

Από μικρή ηλικία, πολλοί άνθρωποι μαθαίνουν να αξιολογούν το σώμα τους μέσα από το βάρος, τα κιλά ή τη σύγκριση με άλλα σώματα. Φράσεις όπως «πρέπει να χάσεις κιλά», «θα ήσουν καλύτερα αν αδυνάτιζες» ή «πρέπει να προσέχεις περισσότερο το σώμα σου» μπορεί να αφήσουν βαθιά αποτυπώματα στη σχέση που αναπτύσσουμε με τον εαυτό μας.

Έτσι, πολλές φορές η δυσφορία για το σώμα δεν αφορά μόνο την εμφάνιση. Αφορά το πώς νιώθουμε ότι μας βλέπουν οι άλλοι, αν αισθανόμαστε αποδεκτοί, αν πιστεύουμε ότι έχουμε δικαίωμα να υπάρχουμε και να απολαμβάνουμε τη ζωή ανεξάρτητα από τα κιλά μας ή από το αν το σώμα μας ανταποκρίνεται σε ένα κοινωνικό πρότυπο.

Η πίεση για ένα «ιδανικό» σώμα μπορεί να οδηγήσει σε μια δύσκολη σχέση με το φαγητό, την άσκηση και την εικόνα σώματος. Κάποιοι άνθρωποι αποφεύγουν δραστηριότητες που επιθυμούν, όπως το κολύμπι, τις διακοπές ή την κοινωνική επαφή, επειδή αισθάνονται ότι το σώμα τους δεν είναι αρκετά «κατάλληλο» για να εκτεθεί.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ενασχόληση με την εικόνα του σώματος μπορεί να γίνει επίμονη και ιδιαίτερα επώδυνη, όπως συμβαίνει στη Σωματοδυσμορφική Διαταραχή (Body Dysmorphic Disorder). Σε αυτή την περίπτωση, η ανησυχία για συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της εμφάνισης μπορεί να προκαλεί σημαντική ψυχική επιβάρυνση και να επηρεάζει την καθημερινή ζωή, τις σχέσεις και την αυτοεκτίμηση.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να αποτελέσει έναν σημαντικό χώρο διερεύνησης της σχέσης με το σώμα και των συναισθημάτων που συνδέονται με αυτή. Μέσα από την ψυχοθεραπεία, ένα άτομο μπορεί να εξετάσει τις πεποιθήσεις που έχει αναπτύξει για το σώμα του, τις εμπειρίες απόρριψης ή αποδοχής που έχει βιώσει και τον τρόπο με τον οποίο τα κιλά ή η εμφάνιση έχουν συνδεθεί με την αξία του.

Η ψυχοθεραπεία δεν στοχεύει στο να κάνει κάποιον να «αγαπήσει» υποχρεωτικά κάθε σημείο του σώματός του. Στόχος μπορεί να είναι η δημιουργία μιας πιο ήπιας και υποστηρικτικής σχέσης με το σώμα, όπου το σώμα δεν αποτελεί διαρκές αντικείμενο κριτικής, αλλά ένα κομμάτι του εαυτού που αξίζει φροντίδα και σεβασμό.

Ίσως λοιπόν το ερώτημα αυτό το καλοκαίρι να μην είναι αν το σώμα μας είναι «έτοιμο» για την παραλία. Ίσως το ουσιαστικότερο ερώτημα να είναι αν μπορούμε να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να ζήσει, να χαρεί και να συνδεθεί, χωρίς να περιμένει πρώτα να αλλάξουν τα κιλά, η εικόνα ή το σώμα.

Γιατί κάθε σώμα αξίζει χώρο.

Κάθε σώμα έχει μια ιστορία.

Και κάθε άνθρωπος αξίζει να νιώθει ότι ανήκει μέσα στο σώμα του, δημιουργώντας μια σχέση μαζί του που βασίζεται περισσότερο στην κατανόηση και λιγότερο στην κριτική.

Anastasia Stokou, Ψυχολόγος- Σχεσιακή Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια, Ειδικευόμενη Ομαδική Ψυχοθεραπεύτρια ΙΣΟΨ, Sex Therapy Buehler Institute, Συνιδρύτρια του Κέντρου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας Sirens of Relations, Επιστημονική Συνεργάτης του ΕΚΙΣΥΠ, Podcast host στο Cherry Psy Talks

#σωμα#εικονασωματος#συναίσθημα#sirensofrelations#ψυχοθεραπεια#ψυχολογια#ψυχολογία#σχεσιακηψυχαναλυτικηψυχοθεραπεια#ομαδικήψυχοθεραπεία#bodydysmorphia