Παγκόσμια Ημέρα Συνδρόμου Down: Κάθε άνθρωπος αξίζει να ανήκει

Η Παγκόσμια Ημέρα Συνδρόμου Down, που τιμάται κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου, είναι μια υπενθύμιση πως κάθε άνθρωπος αξίζει να ανήκει, να αγαπιέται και να βρίσκει χώρο να ανθίσει όπως είναι.

Είναι μια ημέρα αφιερωμένη στην ενημέρωση, την αποδοχή, τη συμπερίληψη και την αναγνώριση της μοναδικότητας κάθε ανθρώπου. Το σύνδρομο Down δεν αποτελεί ταυτότητα που περιορίζει έναν άνθρωπο σε έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής. Κάθε άτομο με σύνδρομο Down έχει τη δική του προσωπικότητα, τις δικές του ανάγκες, τα δικά του ενδιαφέροντα, ταλέντα, επιθυμίες και όνειρα.

Μαθαίνουμε καθημερινά από τη δύναμη, τη χαρά και την αυθεντικότητα των ανθρώπων με σύνδρομο Down, αλλά και από τις οικογένειες και τ@ φροντιστ@ που πορεύονται μαζί τους.

Τι σημαίνει να ανήκεις;

Η ανάγκη του ανθρώπου να ανήκει είναι βαθιά και καθολική. Όλοι θέλουμε να αισθανόμαστε ότι έχουμε μια θέση, ότι μας βλέπουν, μας ακούν και μας αποδέχονται.

Για ένα άτομο με σύνδρομο Down, η αίσθηση του ανήκειν δεν θα έπρεπε να αποτελεί προνόμιο. Είναι δικαίωμα.

Ανήκω σημαίνει μπορώ να βρίσκομαι στο σχολείο, στην εργασία, στην παρέα, στην κοινότητα και στην κοινωνία χωρίς να χρειάζεται να αποδεικνύω συνεχώς ότι αξίζω να βρίσκομαι εκεί.

Η συμπερίληψη των ανθρώπων με σύνδρομο Down δεν αφορά μόνο τους ίδιους. Αφορά όλους μας και τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε να δημιουργούμε τις κοινωνίες στις οποίες ζούμε.

Η διαφορετικότητα δεν είναι εμπόδιο

Η διαφορετικότητα δεν είναι εμπόδιο, είναι πλούτος που μας καλεί να επανεξετάσουμε τι σημαίνει «κανονικό» και να χτίσουμε μια κοινωνία ανοιχτή για όλ@.

Πολλές φορές η κοινωνία δημιουργεί ένα στενό πλαίσιο για το τι θεωρείται «φυσιολογικό», «ικανό» ή «κανονικό». Όταν κάποιος δεν χωράει σε αυτό το πλαίσιο, είναι εύκολο να αντιμετωπιστεί ως διαφορετικός ή «λιγότερο ικανός».

Το σύνδρομο Down, όμως, μας καλεί να κοιτάξουμε πέρα από τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα.

Ένας άνθρωπος με σύνδρομο Down δεν είναι μόνο η διάγνωσή του. Είναι ένας ολόκληρος άνθρωπος. Είναι φίλος, παιδί, γονιός, αδελφός, συνάδελφος, μαθητής, σύντροφος. Είναι ένας άνθρωπος που αγαπά, θυμώνει, γελά, φοβάται, ονειρεύεται, δημιουργεί και εξελίσσεται.

Αποδοχή σημαίνει να βλέπουμε τον άνθρωπο

Η πραγματική αποδοχή δεν σημαίνει απλώς να λέμε ότι «όλοι είμαστε διαφορετικοί». Σημαίνει να δημιουργούμε πραγματικές συνθήκες ισότιμης συμμετοχής.

Σημαίνει να υπάρχουν ευκαιρίες εκπαίδευσης, εργασίας, κοινωνικής συμμετοχής και ανεξαρτησίας για τους ανθρώπους με σύνδρομο Down.

Σημαίνει επίσης να ακούμε τις ίδιες τις φωνές των ανθρώπων με σύνδρομο Down και να μην μιλάμε διαρκώς για εκείνους χωρίς εκείνους.

Γιατί η συμπερίληψη δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς συμμετοχή.

Και οι οικογένειες;

Μαθαίνουμε καθημερινά και από τις οικογένειες και τ@ φροντιστ@ που πορεύονται μαζί με ανθρώπους με σύνδρομο Down.

Πίσω από κάθε άνθρωπο υπάρχει συχνά ένα δίκτυο ανθρώπων που στηρίζει, φροντίζει, διεκδικεί και προσπαθεί να δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες. Η φροντίδα μπορεί να είναι γεμάτη αγάπη, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να έχει απαιτήσεις, αγωνίες και δυσκολίες.

Γι’ αυτό χρειάζεται να στηρίζουμε όχι μόνο τα άτομα με σύνδρομο Down, αλλά και τις οικογένειες και τα πρόσωπα φροντίδας τους.

Μια κοινωνία για όλ@

Ας δίνουμε χώρο σε κάθε φωνή, σε κάθε βλέμμα, σε κάθε ιστορία — γιατί όλ@ ανήκουμε.

Η Παγκόσμια Ημέρα Συνδρόμου Down δεν χρειάζεται να είναι μόνο μια ημέρα ενημέρωσης. Μπορεί να γίνει αφορμή για καθημερινή σκέψη και δράση.

Να αναρωτηθούμε: Ποιον αφήνουμε έξω; Ποιον δεν ακούμε; Ποιον θεωρούμε διαφορετικό; Τι μπορούμε να αλλάξουμε ώστε κάθε άνθρωπος να αισθάνεται ότι έχει χώρο;

Οι άνθρωποι με σύνδρομο Down δεν χρειάζονται οίκτο. Χρειάζονται σεβασμό, ισότιμες ευκαιρίες, αποδοχή, υποστήριξη και χώρο να είναι ο εαυτός τους.

Γιατί τελικά η συμπερίληψη δεν αφορά το να κάνουμε χώρο σε κάποιους ανθρώπους μέσα σε έναν κόσμο που παραμένει ίδιος.

Αφορά το να δημιουργήσουμε έναν κόσμο που χωράει περισσότερους ανθρώπους.

Έναν κόσμο όπου η διαφορετικότητα δεν φοβίζει.

Έναν κόσμο όπου κάθε άνθρωπος μπορεί να ανθίσει όπως είναι.

Γιατί όλ@ ανήκουμε.

Anastasia Stokou, Ψυχολόγος – Σχεσιακή Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια

Ειδικευόμενη Ομαδική Ψυχοθεραπεύτρια ΙΣΟΨ

Sex therapy Buehler Institute

Συνιδρύτρια του Sirens of Relations